Дана халқымыз «Ерінбеген етікші болады» деп бекер айтпаған ғой. Ықылым заманда әр ауылдың өз етікшісі болған және ол еңбегі жоғары бағаланатын құрметті мамандықтардың қатарына жататын. Ал, бүгін ше? Тіпті аяқ киімді жөндету қызметі де аса қажет болмай қалды. Етікшіге барып ескіні жөндеткенше жаңасын сатып алуды дұрыс санаймыз. Жағдайы көтеретіндер арғысы Италиянікін, бергісі Түрік пен көрші Қытайдың былғарыдан жасалған сәнді аяқ киімін алып жатады. Бүгінгі өзекті мәселе де аяқ киім өндіретін отандық тауарды қаншалықты пайдалануда? Отандық өнімнің хал-жағдайы қалай деген сауалға жауап іздеп көрелік. Бұрынғы «Заря» аяқ киім фабрикасы естеріңізде болар. Сонау Кеңес Одағы кезінен келе жатқан өнім. Үлкен қарияларымыз «Заря» фабрикасының аяқ-киімі десе ерекше қуанып алады. Өйткені, өз қаймағын әлі де жоғалтпаған. Түлкібас ауданының тұрғындарына осындай қуаныш сыйлап жүрген әрі отандық «Заря» өндірісінің сапалы әрі қолжетімді аяқ-киімдерімен қамтасыз етіп отырған ерлі –зайыпты кәсіпкердің талмай еңбек етіп жүргенін есіткен соң жақсыны көрмекке деген оймен орталық базардың аяқ жағында орналасқан дүкенге жол тарттым. Қуанышыма орай 34 жастағы көп балалы ана Анарбекова Балжан өз орнында болып шықты. Сондай көңілді күйде әңгімемізді бастап кеттік.
Фабриканың тізгінін өзбек ұлтының өкілі Әлімжан Ибраимов Ахметжанұлы басқарады. Ол шағын цехты осыдан 19 жыл бұрын тоқырауға ұшыраған «Заря» аяқ киім зауытының негізінде ашыпты. «Заря» фабрикасының басшысы тікелей кәсіпкер ерлі-зайыпты Рауан Сапарбекұлымен мен Балжан Анарбековаға ұсыныс тастап, ауданымызды отандық өніммен қамтамасыз етуді көздеген. Негізгі мамандықтары мұғалім. Соған қарамастан осы кәсіпті қоса алып жүрген нағыз еңбекқор жандар. Осы аталмыш отандық өнім 7 жылдан бері осылайша үздіксіз жұмыс жасап келеді. Аудандағы барлық тұрғындарға 31-40-шы өлшемдегі аяқ киімдерді оның ішінде арнайы оқушыларға әрі классикалық түрлерін 13 мыңнан сатылымға шығарып отыр. Негізгі бағасы 20 мыңның аяқ киімі, бірақ әлі күнге дейін осы бағаны өзгертпей бір тепе-теңдікте ұстауының себебі аудан тұрғындарына сапасы мен қоса қолжетімді етіп жағдай жасау.
– Біздің аяқ киімдер таза былғарыдан жасалады. Үсті – қара малдың, астары – қойдың терісінен істелінеді. Резіңкелі, арзан, жасанды теріден жасалған аяқ киімдерге қарағанда денсаулыққа да пайдалы. Аяқты терлетпейді. Қолжетімді. Бағасы қымбат аяқкиімдеріміз де бар. Бұл аяқкиімдердің барлығы көн терімен немесе қатты қайыспен ұлтандалған. Себебі, аяқты ревматизмге ұшыратпайды. Біле білсеңіздер, Қытайдан келетін аяқкиімдердің көпшілігі текстолитпен ұлтандалған – дейді кәсіпкер Балжан Күмісбекқызы. Үйдің күйбең бітпес тірлігі, таңғы кешкі сиыр сауып, оның сүт айрандарын жайғастырып, 4 ұлдың сабағы мен тәрбиесі, өзінің ұстаздық қызметі, аяқ киім кәсібі және оны жүргізу, жолдасының көңілін тауып, енесінің бабын келтіріп отырған көңілді Балжан бұл күнделікті тірлікке үйреніп қалғанын айтып, кәсібінің берекесін көріп отырғанын айтып өтті.
Бүгінде «Қазақстанда жасалған» логотипімен шығарылатын өнім таза былғары мен қолтырауын терісінен жасалады. Ал, «Заря» тауарлы маркалы цех ерлер мен әйелдерге, балаларға арналған қыстық, жаздық және спорттық аяқ киімнің 27 түрін шығарады. Қазіргі уақытта аталған цех заманауи үлгідегі аяқ киімнің шамамен 70 мыңдай түрін шығарады. Кәсіпкердің айтуынша, ол шығарып жатқан аяқ киімнің сапасы шет елдікінен кем емес. Бір рет аяқ киім алған адам міндетті түрде қайта оралады дейді ол. Себебі өнімнің сапасы жоғары әрі ешқандай иісі жоқ екен. Отандық аяқ киім брендін шығарып отырған өндіріс ошағы Шымкент қаракөл зауытынан әкелінген, сондай-ақ, Алматы мен Семейден жеткізілетін шикізатты қолданады. «Заря» сауда белгісіндегі шағын өндіріс орнында ерлер, әйелдер және балаларға арналған қыстық, жаздық және спорттық аяқ киімдердің қазіргі заманға лайық 180 түрін ұсынып отыр. Шикізаттың бір бөлігі, яғни, былғары Тараздан жеткізілсе, табандары көрші Ресейден әкелінеді. Еңбегі ауыр болғандықтан бір адам күніне 7-8 жұп аяқ киім тігеді.
Аяғыма кигенім былғары етік, сәулем-ай, Табанымнан барады ызғар өтіп, сәулем-ай, – деп әндеткен халқымыз ежелден-ақ сапалы киімді таңдай білген. Таза былғарыдан жасалған аяқ киімді кімнің кигісі келмейді дейсіз, табиғаттың төрт мезгілінде де жұрт сапалы аяқ киім іздейді. Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні: Қазақстандағы аяқ киім өндірісі бүгін қолдауды қажет етіп отыр! Дұшпанның аяққа қарайтынын да естен шығаруға болмайды.